Konstytucja zrównoważonego rozwoju

Prof. Maria Kenig-Witkowska na wykładzie UCBS


Globalny Pakt dla Środowiska

 

Prawdopodobnie pod koniec 2020 roku społeczność międzynarodowa pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych powinna przyjąć Globalny Pakt dla Środowiska. Niewielki dokument o wielkim znaczeniu dla świata. Publicyści już nazywają go „konstytucją zrównoważonego rozwoju”. Na siódmym z kolei wykładzie organizowanym przez Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem mieliśmy okazję posłuchać, jak taki dokument powstaje „od kuchni”. Były premier Francji Laurent Fabius, jako przewodniczący francuskiej Rady Konstytucyjnej, zaprosił do współpracy i do przygotowania projektu Paktu dla Środowiska ok. setkę wybitnych prawników z całego świata, specjalizujących się w prawie międzynarodowym dotyczącym ochrony środowiska. Jedynym przedstawicielem Polski w tym gronie znakomitości jest prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska z Uniwersytetu Warszawskiego, która jest autorką kilkudziesięciu prac w zakresie międzynarodowego i europejskiego prawa ochrony środowiska, ekspertem i konsultantem prawa środowiska, takich organizacji międzynarodowych, jak UNEP, UNDP, ECA, EU oraz instytucji rządowych. Jest również wykładowcą na uniwersytetach w Europie, Afryce, Azji oraz w USA. Prof. Kenig-Wtkowska przyjęła zaproszenie UCBS i 12 kwietnia br. wygłosiła wykład pt. „Globalny Pakt  na  rzecz  Środowiska – cele i architektura” w ramach tegorocznego cyklu wykładów organizowanych na Uniwersytecie Warszawskim przez UCBS pt. „Różne drogi ku Celom Zrównoważonego Rozwoju”.

Projekt Paktu, który jest wynikiem prac grupy około 100 ekspertów z całego świata, koordynowanej przez Klub Prawników (Club des Juristes) francuskiej Rady Konstytucyjnej, został przedstawiony publicznie 24 czerwca 2017 r. na Sorbonie – powiedziała prof. Maria Kenig-Witkowska – we wrześniu 2017 r. projekt stanął na porządku dziennym 72. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ i tam też projekt Paktu przedstawił i referował prezydent Francji Emmanuel Macron. Warto zauważyć, że wśród wielu państw popierających ten projekt znalazła się również Polska”.

Jak wspomina pani profesor zadanie było arcytrudne. Projekt Paktu odzwierciedla bowiem podejście do fundamentalnych zasad prawa środowiska wypracowane przez międzynarodową grupę ekspertów reprezentujących różne kultury prawne i pochodzących z różnych regionów świata. Grupa miała na celu opracowanie tekstu krótkiego, precyzyjnego i zdolnego do stania się przedmiotem konsensu.  Aby osiągnąć ten cel, grupa ekspertów zwróciła przede wszystkim uwagę na najbardziej reprezentatywne akty prawa międzynarodowego oraz praktykę implementacyjną, zarówno na szczeblu międzynarodowym, jak i krajowym. Jednak postawiono przed nimi wyraźne wyzwanie prawne: międzynarodowe prawo ochrony środowiska jest rozdrobnione w wielu konwencjach i międzynarodowych deklaracjach, a globalny pakt ma być pierwszym międzynarodowym prawnie wiążącym dokumentem, który gromadzi i harmonizuje wszystkie przepisy dotyczące ochrony środowiska w jednym dokumencie (projekt liczy zaledwie 26 artykułów i mieści się na ośmiu stronach).

Więcej na temat Paktu:  http://pactenvironment.org/

Projekt Paktu: Global-Pact-for-the-Environment-project-24-June-2017

Na zdjęciu: od lewej – dr Anna Kalinowska i dr Małgorzata Roge-Wiśniewska (UCBS), prof. Maria Kenig-Witkowska, dr Janusz Radziejowski. Fot. K. Walczak